Chén trà

 Cao Huy Thuần

   Buổi sáng yên tĩnh, tôi ngồi với chén trà, đọc một trang trà đạo. Trang sách dẫn tôi vào một trà thất truyền thống cạnh một ngôi chùa nhỏ bên xứ Phù Tang...

Đường vào trà thất là một lối đi nhỏ, thoai thoải uốn khúc giữa một khu vườn, trước mặt là đồi núi. Khu vườn xinh xắn, đơn giản. Một dòng nước róc rách chảy ngược chân khách, rêu phủ trên đá, hoa dại lác đác mọc ven bờ.
Trà thất cũng đơn giản một am tranh, nhỏ vừa bằng nơi trú của một ẩn sĩ. Khách bước đến trước một bể nước, nước từ ống tre chảy xuống.
Khách rửa tay, súc miệng, làm một cử chỉ tượng trưng, như rửa sạch
thân ý trước khi bước vào nhà.

Cửa nhà chỉ một liếp, mở ra dọc theo vách. Khách phải cúi xuống
tận nền để bước vào. Vào nhà, trước mặt là một gian phòng nhỏ trang hoàng độc nhất bằng một bức thư pháp, trên đó thảo một bài thơ. Thêm một bình hoa, giản dị, hoa chọn theo mùa, lúc đó là hoa xuân. Ánh sáng lọc qua khe cửa, mờ ảo, vừa đủ để làm ấm thêm màu vách vốn đã ấm. Khách ngồi xuống chiếu, nghe nước reo sôi từ ấm thiếc và chim ríu rít bên ngoài. Cảnh lặng yên, khách cũng lặng yên. Chủ nhân hiện ra. Quỳ gối, ông che quạt trước mặt, cúi xuống tận đất, chào khách. Khách chào trả. Chủ quay chân bước ra khỏi phòng rồi đi vào với dụng cụ pha trà. Tay trái cầm chéo khăn lụa, ông vuốt một đường khăn bằng tay phải, gọn gàng xếp khăn thành ba. Lần theo cuối khăn, ông kéo các góc lại với nhau, xếp thành ba lần nữa. Với khăn xếp như thế, ông lau từng dụng cụ, lau một cách tượng trưng vì đồ vật đều đã sạch nhẵn. Tỉ mỉ, nghi thức, ông tráng các chén trà bằng nước nóng trong ấm thiếc, nhúng một thẻ tre vào nước, quan sát, rồi đặt xuống bên cạnh. Xong, ông rót nước nóng vào bình trà trước khi lau bình với một chiếc khăn ướt.
Quay lại khách, ông mời một viên kẹo ngọt. Khách nhắm kẹo trong lúc chủ nhân sửa soạn ấm trà. Long trọng, ông mở hộp trà, đong trà bằng một cái thìa tre, cho trà vào ấm. Nhúng một cái muỗng có cán thật dài vào ấm thiếc, ông chế nước nóng vào trà. Xong, với một thẻ tre, ông khuấy trà cho hết bọt. Quay lại, ông đặt một chén trà trước mặt khách, xoay phần đẹp nhất của chén về phía khách. Khách nâng chén, đưa chén đến gần, cầm chén trong lòng bàn tay, cúi chào chén trà. nhấm vài ngụm nhỏ, rồi uống thật to phần trà cuối chén mà người Nhật cho là phần ngon nhất.
Cạn chén trà, khách xoay chén vào đúng vị trí cũ, đặt chén xuống nền nhà, trước mặt, cúi chào chén. Chủ nhân cầm chén, rửa chén bằng nước nóng, trả chén về lại cho khách để khách quan sát, ngắm nghía chén trà gia bảo, không đâu khác có.
Ngắm nghía như vậy là một phần lễ nghi quan trọng trong buổi uống trà. Mỗi dụng cụ đều được chủ nhân đem ra dùng đặc biệt cho khách. Khách thong thả ngắm, thưởng thức vẻ đẹp, rồi trả lại cho chủ. Chủ bưng tất cả vào phòng trong, rồi trở lui, đứng trước mặt khách. Buổi uống trà chấm dứt như lúc bắt đầu. Chủ đặt cây quạt xuống đất trước mặt, cúi đầu. Khách cúi đầu đáp lễ. Chủ rút lui vào trong.
Khách rời con đường nhỏ, quanh co xuống dốc, xuyên qua khu vườn. Tiếng ồn ào của thành phố dần dần vẳng lại, càng lúc càng rộn.
Trà đạo là gì? Là nghi lễ tương tự như nghi lễ tôn giáo? Là sự tương thông tương giao giữa chủ và khách? Là một nghệ thuật phi nghệ thuật? Tôi được giải thích rằng chén trà trong trà thất diễn tả wabi và sabi trong nghệ thuật thiền của Nhật. Wabi là một cảm giác cô đơn, buồn vời vợi, lặng lẽ như một bông tuyết rơi. Sabi là vẻ đẹp đến từ cái gì xưa cũ, phai mòn, già cỗi với thời gian. Chén trà trong trà thất không phải là đồ quý, đồ sang, đắt tiền, thường là thô, lắm khi chỉ là một cái chén đơn sơ. Wabi- sabi là vẻ đẹp của những đồ vật không hoàn hảo, tầm thường, khiêm tốn, chỉ có mắt nào biết nhìn mới thấy đẹp. Và thấy rồi thì trong lòng nảy ra hoài cảm, vấn vương với quá khứ, bâng khuâng trước chuyển dịch của thời gian, của vạn vật vô thường. Ấm trà, chén trà, mái nhà, gian phòng, từng cử chỉ của chủ nhân... tất cả gợi lên cảm giác đó, tất cả tỏa ra hơi thở của nghệ thuật thiền.
Nhưng trên tất cả, tinh túy của tinh túy, là bản chất đơn sơ của mọi sự vật, đơn sơ đến độ như không vướng mắc vào bất cứ một cái gì, như không có gì, như chỉ duy nhất tầm thường có thế thôi. Mỗi chén trà tự nó là mỗi chén trà, nhìn nó như một chén trà, ngoài ra mọi chuyện khác hãy tự bay đi, biến mất. Nhìn chén trà như vậy mới thấy nó hiện ra như một chén trà, với vẻ đẹp đơn sơ của nó. Không có gì khác ngoài nó, không có gì khác ngoài giây phút hiện tại, sự thực vốn đơn sơ như chẳng có gì để nói, như sự lặng yên nơi mỗi cử chỉ của chủ nhân, như thế đấy sự vật hiện ra trước mắt, lặng yên mà nhìn, mà thấy, mà hiểu, mà cúi đầu.
Tôi có cảm tưởng hiểu được tinh túy của nghệ thuật trà đạo ở Nhật. Uống trà không phải là uống chén trà mà uống cái đẹp giản dị, sơ khôi, thể hiện qua cách pha trà, mời trà. Tôi thán phục văn hóa thiền đã đi sâu vào đời sống của dân tộc bạn. Nhưng, không hiểu sao, tôi vẫn chưa muốn vào trà thất, tôi sợ tôi vẫn chỉ là người khách xa lạ trước một chủ nhân trịnh trọng. Tôi sợ lễ nghi, cung cách. Lễ nghi lắm khi giết chết lễ nghi.
Tôi thích uống trà theo phong cách Việt Nam, uống trà như tôi thường uống với các sư trong chùa. Khách đến, bình thủy của chùa như lúc nào cũng có nước nóng, như lúc nào cũng vui được hồn nhiên tiếp khách. Sư vừa tiếp chuyện vừa chế trà, thản nhiên nhưng vẫn chăm chút trong từng cử chỉ. Khách cũng vậy, hồn nhiên uống trà, không kiểu cách, ngụm trà thơm ngon trong miệng, nhưng không cảm ơn chén trà, mà chắc chén trà cũng không đòi cúi đầu cảm ơn. Cả cái sân chùa cũng không đòi cảm ơn, tuy khách uống trà ở chùa là uống cả cái sân chùa. Ở Việt Nam không có thiền trà chăng? Đâu phải! Cứ lên chùa uống trà thì biết: chén trà ở chùa vẫn khác. Không kiểu cách mà vẫn khác. Không lễ nghi mà khách vẫn nâng chén trà thận trọng khác thường ngày. Chưa kể, lúc được song ẩm với sư, chén trà chỉ còn là hương thơm.
Vậy thì nghệ thuật uống trà ở chùa là thế nào? Có gì là nghệ thuật trong đó chăng? Giữa lễ nghi của trà thất ở Nhật và cái phong cách chẳng có gì là lễ nghi cả ở trong chùa, có chỗ nào gặp nhau không? Miên man, tôi nghĩ là có. Gặp nhau ở chỗ đơn sơ. Đơn sơ ở trong chùa thì dễ thấy. Đơn sơ như cái hồn diễn đạt qua cả một cung cách lễ nghi như trong trà đạo thì khó nhận ra hơn, nhưng ở đâu cũng vậy thôi, uống trà là để hòa, để kính, để tịnh, để tịch với thiên nhiên, với người trước mặt, với đồ vật chung quanh, với chén trà. Nghệ thuật nằm ở chỗ ấy: đơn sơ nào cũng cần có chút lễ nghi, nhưng tinh túy của lễ nghi là đơn sơ.
Tôi thích câu chuyện này, của một thiền sư người Mỹ kể về thầy của mình, một thiền sư người Nhật. Một hôm, ông đến phi trường New York đón thầy. Máy bay đến trễ, giờ uống trà buổi sáng đã qua, trò tỏ ý tiếc. Thầy nói: "Đâu có trễ! Vào đây!". Thầy trò đưa nhau vào quán ăn trong sân bay, đầy nhóc người. Trò hoảng hồn, chẳng lẽ thầy làm trà đạo ở đây? Thầy trò ngồi vào bàn. Thầy thản nhiên rút trong tay nải ra một hộp trà, mở hộp, tìm cái thìa tre, đong đầy một thìa trà, bảo trò há miệng ra, thảy trà vào miệng, kẹp miệng trò lại với hai ngón tay, ra lệnh: "Pha nước vào!".
Dạy bài học đơn sơ của trà đạo đến mức đó thì tuyệt chiêu. Đơn sơ là tinh túy của thiền.
Tôi nhớ đến câu chuyện đó một buổi sáng sớm trên núi Yên Tử, cuối thu vừa qua. Tôi đến Yên Tử lúc bốn giờ chiều, không biết rằng cáp treo đã hỏng. Ai cũng nghĩ sức tôi không leo lên núi được, trời lại chiều, đêm sắp xuống. Nhưng đến Yên Tử mà không leo lên thì có lỗi với tổ tiên, nên phải leo thôi. Hai giờ sau, giữa bóng đêm, chúng tôi lên đến nửa núi, vào thắp hương trong chùa Hoa Yên, nơi vua Trần Nhân Tông đến tu.
Ngủ lại đêm trong quán trọ lưng chừng núi, sáng tinh sương hôm sau chúng tôi thức dậy với mây hồng phớt nhẹ trên núi non hùng vĩ. Như phản xạ, tôi thèm quá một chén trà. Nhưng trà đâu, bình đâu? May quá, đồng hành với tôi là một ông sư trẻ, mà, như một chân lý bất diệt, ở đâu có sư thì ở đấy có trà. Cho nên, sư thoắt đi rồi sư thoắt về với một ấm trà và vài cái chén trong tay. Giữa vũ trụ lặng yên bước chân thầm của lịch sử, mấy cái chén trà, đặt trên gạch đá, trước cây đại xưa bảy trăm năm, trong sương thu se lạnh, mang đến một không khí wabi-sabi mà tôi chỉ biết trong tưởng tượng. Tôi tưởng như nghe bước chân của Vua một mình leo lên Hoa Yên này đây, vứt quyền hành dưới chân núi. Thốt nhiên, tôi muốn dâng chén trà trong tay cho núi non Yên Tử. Thốt nhiên, tôi cảm thấy sự cần thiết thôi thúc của một lễ nghi. Tôi cúi đầu trước chén trà.
Có lẽ thầy Pháp Trí bên cạnh tôi cũng rúng động một tâm trạng như tôi lúc đó. Có lẽ, đứng trước khí thiêng sông núi, ai cũng có xúc động như tôi. Nhưng, phút cảm động đi qua, chúng tôi trở lại với ấm trà bình thường, quen thuộc trong chùa.
Vui vẻ, tôi uống cạn chén trà, uống một hơi thật to khi cạn chén, tuy trà hẩm, nước hẩm. Rồi nghĩ: như vậy là may lắm rồi, vì ông sư trẻ đồng hành này không há miệng tôi ra, thảy vào đấy một muỗng trà khô...

***

Cánh cửa khép hờ
   Ma Văn Kháng
Hắn ba mươi, trai ba mươi tuổi đang xoan. Nàng bốn mươi, nghĩa là đã ở bên kia dốc của cuộc đời. Nhưng, thật ra nhìn trực diện, hai người không có sự chênh lệch. Nhất là lại nhìn qua gương. Tấm gương Tàu cỡ đại soi rất thật mặt đặt ở trong buồng đã có lúc như vô tình in bóng cả hai người. Hai người trong gương như vô tình díu lại với nhau. Và hắn lợi dụng ngay tình thế, quờ tay, chạm vào ngực nàng.
"Ngực Phượng như sen mùa hạ" - Một câu nói hình tượng mang dấu vết nghề nghiệp buột ra từ miệng hắn. Hắn vẫn thường xưng là họa sĩ. Nói cho đúng, hắn mới tập tọng vào nghề, và học ở Đại học chưa đầy hai năm thì đã bị đuổi vì chưa học nghề đã học ăn bớt. Lườm hắn đầy vẻ coi thường, Phượng chuyển mình, xoay người, đi ra phía cửa sổ. Và sững lại, nàng nhận ra, cả hai ô cửa trổ ra ngoài hiên đều đã khép chặt.
Cửa sổ, cả hai ô đều đã đóng chặt, cả cửa chớp, lẫn cửa kính. Sao lại thế? Thì chính là nàng đã cài chốt, vặn clêmôn chứ ai. Trong khi cửa ra vào ở tầng dưới nhà nàng lại khép hờ, chỉ cần xoay nhẹ quả đấm là then cài bật ra và người ngoài có thể nghiêng mình nhẹ nhàng lọt vào.
"Thứ Bảy này, mình đến, lúc hai giờ chiều. Phượng nhớ để cửa!". Sao lại là thứ Bảy? Có phải chính là nàng đã mách bảo hay gã sinh viên bất trị mặc cái quần bò lem luốc ấy đã dạn dày kinh nghiệm lợi dụng đàn bà con gái. Thứ Bảy, ngày nghỉ thứ nhất cuối tuần. Cái ngõ vắng hoe. Lúc này, ông già bà cả chưa ra khỏi giấc ngủ trưa, trong khi trẻ con đã có mặt tất cả ở sân bóng. Và người lớn thì bận rộn tíu tít nơi chợ búa. Thời gian chứa ở trong nó những thuộc tính tăm tối, bí ẩn. Cái thân hình cao lểu nghểu của hắn bỗng phồng ra như cái bánh mì trong lò, đầy vẻ tự tin và thích thú. Làm sao mà không thích thú, vì không khí trong căn buồng ấm nồng thơm tho hơi phụ nữ. Trong khi ngoài kia, gió mùa đông bắc ào ạt lọt vào ngõ nhỏ, từng luồng dài, kêu u u, thật ma quái.

"Cô Phượng ơi!"
Vậy mà bỗng nhiên, như buột ra từ hơi gió lớn, tiếng một đứa trẻ. Đang chải đầu, nàng thót mình nhận ra đó là tiếng thằng Róm con ông anh nàng. "Cô Phượng ơi, cô có nhà không, mở cửa cháu vào mới!" Thằng Róm, định vào nhà nàng làm gì? Đi đá bóng về, muốn xin nước uống? Hay nó cần lấy thức ăn bố nó gửi trong tủ lạnh nhà nàng? Hoặc đơn giản hơn: "Cô ơi, cho cháu năm nghìn cháu đi chơi bốn mươi phút điện tử!". Một ngày Róm qua lại nhà nàng không biết bao nhiêu lần. "Mày là ma hay sao mà ám tao suốt ngày thế!". Trách nó, nhưng bao giờ nàng cũng chiều nó, thuận theo ý nó. Nó là cái nhân tố không thể thiếu trong đoạn đời cô đơn hiện thời của nàng.

Nhưng lúc này thì nàng im lặng. Nàng không trả lời Róm. Nàng giả tảng là nhà không có người, là nàng đi vắng. Vì sao lại như thế nhỉ? Vì sự có mặt của hắn trong buồng riêng của nàng nếu thằng Róm biết được, sẽ là đầu mối của bao điều dị nghị? Không! Nàng đang là người phụ nữ tự do. Nàng quen thân với không ít đàn ông. Và do vậy, điều ong tiếng ve về nàng không ít. Nhưng nàng đâu có ngại. Cái chính là nàng muốn bảo vệ hắn? Hắn, gã đàn ông trẻ, để ria mép, mặt như mặt chim, có cái gồ mũi cao, đôi mắt rủ bóng hàng mi sâu trầm, hun hút sức quyến rũ. Hắn, từ đâu đến, định gia nhập vào cơ cấu đời nàng, dụ dỗ nàng vào cuộc phiêu lưu ái tình?
"Hôm nay là sinh nhật của Phượng!". Cuối cùng thì ra, những bông hoa hồng Đà Lạt vàng thắm vương giả hắn mang tới đã cất tiếng. Nàng lạnh lùng, thực tình không muốn nhận hoa. Đến một lúc nào đó, con người không muốn nhắc đến tuổi tác. Thời gian, lúc này không hơn không kém, chính là sự phản bội. Nhưng mà tại sao hắn lại biết ngày sinh của nàng?
"Cô Phượng ơi! Mưa rồi, cất quần áo đi!".
Lại tiếng thằng Róm. Chẳng lẽ nó biết Phượng đang ở trong nhà, đang ẩn náu, trốn tránh, đang quyết đóng trọn vai kẻ đồng lõa với gã đàn ông đàng điếm nọ, đang ngồi im nghe mưa lạnh bắt đầu gõ từng hạt trên mái nhà. Mưa gõ đều đều, nhanh dần rồi hòa cùng một giọng mỗi lúc một ầm ĩ. Mưa gây náo động. Mưa giăng màn. Mưa đứng về phía nàng và gã con trai xưng danh nghệ sĩ.
Quả nhiên, nghe mưa đổ rào rào một hiệp âm ráo riết và khùng nộ, Phượng lại thấy yên lòng như được ẩn mình vào một góc khuất kín đáo. "Có được một chốn nương thân, ngày hai bữa no đủ, đã là hạnh phúc hơn 75 phần trăm dân số toàn nhân loại rồi đấy!". Nàng nhớ tới một thông tin và thở ra thật nhè nhẹ trong cảm giác an toàn. Cảm giác an toàn tan hòa trong tiếng mưa mỗi lúc một xối xả. Nàng nhận thấy như thế ở mình và cả ở hắn. Lúc này, trong bình tĩnh, hắn ưa nhìn hơn. Trong giấc ngủ, những kẻ gian ác cũng biến thành hiền hậu. Vóc dáng hắn thanh mảnh. Cái mũi quặp mỏ diều. Mái tóc rễ tre, phủ một vùng trán âm u và đôi mắt đẹp dịu lắng. Nghịch mắt là cái sẹo ở sau mang tai.
"Đàn ông là phải có sẹo!". ấy thế, hắn thanh minh, rồi trợn trừng. Đàn ông là phải vào cuộc tranh giành. Không thế sao gọi đàn ông! Nàng phì cười vì nghe cái định nghĩa về đàn ông nọ. Và chợt nhớ tới ông Lựa ở nhà hát của nàng, một lão già bẩn thỉu, mặt dài, răng ngựa, đen nhẻm đến mức được mệnh danh là thục dưới đáy biển, thế mà cùng lúc có tới ba cô mê mẩn. "Lão ấy gấu biển lắm!" - Ba cô nói. Hồi đó nàng không hiểu, cứ tưởng họ chê lão. Hóa ra đàn bà thích đàn ông là thích cái họ không có, họ khuyết thiếu, thích cái bạo liệt, tợn tạo, liều lĩnh của đàn ông.
Phượng chơi với Hiến lâu chưa?
Bạn học từ hồi học tiểu học.
Không hiểu là...
Cái gì cơ?
Không hiểu cô ả có biết mình xấu đến ma chê quỷ hờn không?
Không có đàn bà nào tự cho là mình xấu hơn người khác.
Nhưng, còn người đẹp...
Im lặng, Phượng bỗng thấy câu chuyện đã tới chỗ nghẽn mạch, rất khó nói. Vì cặp mắt dịu trầm của hắn lúc này bỗng như phát sáng hau háu đầy vẻ thèm thuồng. Ngực nàng, như hai trái lê, trái táo chín mọng hay sao mà hắn nuốt nước bọt ừng ực. Chả lẽ hắn đói? ừ, nếu hắn đói thì nàng đã có cả một tủ lạnh đầy thức ăn ở tầng dưới rồi. Bánh mì gối. Patê. Xúc xích. Dưa chuột muối và bia Tiger. Quả nhiên dự đoán của nàng đã không sai. Hắn dốc cả lon bia vào miệng. Hắn nhai nhồm nhoàm. Vừa ăn hắn vừa nhìn nàng, cái nhìn của con chó mỗi khi được chủ nhà cho ăn một bữa ngon. Nghĩa là cũng như lần trước, hắn đang rất đói khát. Và điều đó tố cáo hắn là một gã trai nghèo kiết, quen thói ăn bám người khác, còn hiện thời chắc chắn là hắn vô nghề nghiệp, đang ăn nhờ gửi đậu ông anh trai và chị dâu ở đâu đó trong thành phố này.
Mọi việc diễn ra không có gì là bất ngờ cả!
Và cũng như lần trước, khi nàng thu dọn đồ ăn, dao dĩa đĩa bát đem xuống tầng dưới rửa, trở lên thì đã thấy hắn cởi giày, duỗi dài thân hình một cây chuối hột trên cái giường rộng mét rưỡi của nàng.

Dậy! Dậy đi! Muộn rồi!
Nghe tiếng gọi lần thứ hai của Phượng, hắn mới choàng dậy. Mưa đã chuyển làn điệu thành cơn mưa phùn lâm râm. Hai ô cửa kính đã tối mờ. Hắn đưa mắt và quờ tay lên chiếc máy điện thoại ở đầu giường. Nàng chỉ kịp kêu: "Sao lại gác máy?" thì hắn đã nắm được cổ tay nàng. Nàng cố cưỡng và không hiểu sao thấy mình bỗng yếu ớt, mềm lả như một ngọn cỏ. Nàng cố gỡ ra khỏi vòng tay hắn và một cái hôn tàn bạo, đầy nước bọt từ mồm hắn mà không được. Vì nàng đã ngã xuống mặt giường, rồi thấy bàn tay hắn đặt lên hàng khuy áo trên ngực mình, và nàng chỉ còn kịp kêu:
Không được qua đêm đâu đấy!

*
Không được ở qua đêm!
Lời hẹn đã được thực hiện nghiêm chỉnh. Nhưng về phương diện dục tình, các cuộc đổi trao, dâng tặng thân xác cho nhau đã được thực hiện bình thường, đều đặn và thỏa đáng. Suốt một năm trời đã là vậy. Suốt một năm trời, cứ thứ Bảy nàng đến nhà hát diễn xong suất buổi sáng, là vội vàng trở về nhà từ buổi trưa, mở khóa, lọt vào rồi khép hờ cửa ra vào tầng dưới, và tiếp đó leo lên tầng trên, đóng chặt hai ô cửa sổ. Suốt một năm trời, nàng gọi hắn là anh yêu dấu, hắn gọi nàng là em thân yêu và cả hai quấn quýt với nhau đến mức tưởng như sẽ không bao giờ có thể gần gụi một thân thể, một hơi hướng nào khác.
Trớ trêu thay, điều bí mật đau đớn của ái tình chính là vậy, là ở sự quen thuộc và tình trạng không muốn đổi thay. Và dẫu biết mình không sai, đã bỏ chồng là một gã đàn ông bất lương đã trên mười năm nay, hiện thời là một cá thể tự do về phương diện ái tình, dẫu hiểu rằng phiêu lưu sẽ đem lại điều thích thú hơn là cuộc sống phẳng lặng, trong nàng vẫn gờn gợn cái cảm giác như nàng đã vi phạm lề luật của đời sống, rằng cuộc sống của nàng không thể như thế mãi được, nó phải đổi khác và ổn định. Nàng đang sống nửa vời, dang dở, nàng đang ở giữa một vòm trời nửa hồng nửa xám.
Ghê gớm quá là ái tình và mùi vị quen thuộc của nó. Giờ đây nàng đã quen với nó tới mức không có nó thì mê mẩn, nhớ tiếc, là nổi cơn khủng hoảng cuồng si, là ngày đêm hé cửa đón chờ. Cũng như giờ đây, sau một năm trời quan hệ, nàng đã biết hắn là ai rồi. Biết hắn là ai rồi, nên nghĩ lại có lúc nàng thấy nực cười và ghê tởm, vì sao nhỉ nàng lại có thể gọi cái tên đĩ đực ít tuổi hơn mà lọc lõi đường tình dục ấy là anh và xưng là em ngọt ngào thế? Thì có gì mà chẳng nhận ra bản chất hắn qua thói nuông nịnh mơn trớn, thủ thuật quyến rũ đầy nhục cảm của một con đực khát tình.
Mưa, hả anh?
Mưa phùn.
Em rất thích mưa phùn. Hai người mặc áo khoác, đi trên các hè phố, ban đêm, mỗi khi có một luồng đèn ôtô quét qua, lại hiện lên cả một màn hơi nước lăn tăn ngũ sắc.
Mới làm lại đầu à? Xinh thật đấy?

Nàng ngồi dậy, đưa tay nắn búp tóc sau gáy. Và bỗng thấy cụt hứng. Nàng vừa nhắc lại một kỷ niệm trong đó chỉ còn có mình nàng. Chỉ có một mình nàng trong toàn cảnh đời sống hiện thực. Thật thế! Hắn làm sao gia nhập vào kết cấu đời nàng được, hắn mãi mãi chỉ là anh chàng chầu rìa, ở bên ngoài đời nàng thôi.
Sao em lại lấy voan phủ che tấm gương.
Người ta bảo nhìn thấy cảnh yêu nhau trong gương sẽ xúi.
Vớ vẩn.
Đừng! Trẻ con nó vào bây giờ đấy.
Để anh xuống đóng cửa.
Anh không biết đóng đâu. Cái chốt gẫy rồi!
Nàng xoay người, tung chân khỏi tấm chăn, đứng dậy. Hắn cũng vụt đứng lên, hai con mắt như bật ra khỏi hốc mắt. Nàng mặc độc cái quần lót màu hồng. Người nóng bừng, hắn thở rộn rực, bước theo nàng:  
Đừng, Phượng.
Cái gì?
Để anh xuống gài cửa cho. Trời!
Cái gì?
áp sát lưng nàng, hắn đẩy nàng đến trước tấm gương vừa bị tay hắn giật đi mảnh voan phủ.
Anh ghen với thằng chồng em và tất cả những thằng đàn ông đã nhìn thấy cơ thể em.

Rõ hiếu sự chưa!
Mặc kệ!
Hắn quát khẽ và vòng tay qua ngực nàng. Nàng đẩy tay hắn. Không, hắn không chịu lui. Lần này, hắn xoay nghiêng người. Và sáp lại bên tai nàng, khe khẽ hắn rên rỉ:
Chết thôi, một đôi mắt vừa trang nghiêm vừa khêu gợi sinh ra để làm khổ đàn ông. Em có biết, đàn bà đẹp nhất là thế nào không? Với họa sĩ bọn anh, các số đo 90- 60- 90 của quốc tế là vô nghĩa. Phụ nữ Việt Nam đẹp phải như em. Cho anh vẽ em khỏa thân nhé!
Nhận ra những câu nói có công hiệu như liều thuốc mê đã ngấm vào nàng khiến nàng run rẩy và có vẻ như là mệt lả, hắn liền choàng tay lên vai nàng.
Trời! Anh yêu em, anh yêu em tuyệt đối không phải chỉ là do em đẹp tuyệt vời đâu. Cái đình thì chỉ là một căn nhà to thôi. Nó được gọi là cái đình vì nó chứa đựng ở trong nó cái giá trị tâm linh, cái đẹp phi vật thể. Đừng tưởng anh là kẻ không biết nhìn nhận con người!
Vẻ như đã đến tột đỉnh của cơn xúc động bồng bột, đến tận cùng của nỗi mê mệt, nàng quên cả việc gài chốt cửa ra vào, tự động nhoài người xuống mép giường, đổi tư thế nằm, mắt lim dim, nhưng thật sự không hiểu mình đang ở trạng thái nào của tâm cảm, hào hứng hay chán chường? Nàng đang la đà trong mối tình lý tưởng hay đang đắm chìm trong cuộc tình suy đồi ê ẩm?
Phượng à, anh yêu em.
Thôi.
Thật mà! Anh nhất quyết cưới em đấy.
Thôi.
Ơ kìa! Sao thế? Không phải anh nói xạo đâu.
Phượng bật dậy. Máy điện thoại đổ chuông. "Quên gác máy rồi! Mất cả hứng!" - Hắn kêu, nhìn nàng đang áp ống nghe vào tai, vẻ ghen tuông khó chịu.
Ai đấy?
Một người quen.
Đàn ông hay đàn bà?
Đàn ông!
Nàng đáp, nằm xuống kéo chăn lên che kín cổ, mắt lim dim. "Không được ở lại qua đêm đâu đấy!" - Nàng sửa soạn nói câu nói quen thuộc. Còn hắn, ở phần kết thúc, hắn cũng sẽ nhắc lại lời hẹn của hắn: "Thứ Bảy này, hai giờ chiều, Phượng nhớ để cửa".
Quả nhiên đã là như thế!
Nhưng lần này nghe xong lời hắn dặn, nàng bỗng bật cười và bảo rằng: Không được! Tuần tới nàng đi nghỉ ở Vũng Tàu. Hiện thời, nàng đang rất cần được sống một mình ở một góc trời xa lạ và yên tĩnh. Dù là tình yêu thì cũng có hồi kết. Số phận con người ta, dù phức tạp đến thế nào cũng đến lúc hiện ra và người đó sẽ nhất thành bất biến; lúc đó người đó chỉ là người đó mà thôi. Lúc đó là đây. Nó bắt nguồn từ hắn với tất cả sự quen nhàm trơ trẽn hay bắt đầu bằng cú điện thoại tưởng là vô nghĩa, nhưng đó thực sự trở thành một cái cớ, một cái cớ để vin vào đó, để nàng thoát khỏi chính mình. Lâu nay, nàng không sao thoát được khỏi chính mình. Thật ra nàng không phải là một con đàn bà khát dục, hư hỏng. Nàng chỉ là nàng, một người đàn bà đa cảm, khát khao tình ái, sẵn sàng vào cuộc phiêu lưu kiếm tìm không mệt mỏi, không giới hạn. Bằng kinh nghiệm của đời mình, nàng hiểu rằng, hạnh phúc lứa đôi thật sự cực kỳ là hiếm hoi, nó gần như không có. ái tình không có tình yêu thì đúng như hắn nói, giống cái đình chỉ là một căn nhà to, rỗng tuếch thôi. Mà nàng thì như mọi người đàn bà, đẹp đấy, sắc sảo đấy mà sợ hãi sự cô độc, trống trải, mà yếu đuối vô cùng, nàng luôn cần một ngoại vật làm chỗ dựa./.

 Phải biết tha thứ
 Người phụ nữ ấy chừng hơn 30 tuổi, thoáng nhìn không xinh, nhưng nhìn kỹ lại thấy thích vì có duyên ngầm.
Người phụ nữ vội vã đi trên đường trong ánh nắng chói chang giữa tháng tư. Cô đi mãi và rồi cũng đến được nơi mình cần đến, nơi người tình của cô trú ngụ. Nhưng giờ còn gì tình nghĩa nữa. Với nhau họ là kẻ thù rồi còn đâu. Cô không hiểu nổi mình, ma xui quỷ khiến thế nào mà phải lòng người đàn ông ấy. Cô luôn nghĩ mình sẽ mãi chung thủy với chồng, thế nhưng từ ngày gặp người ấy thì cô lại lao vào như con thiêu thân.
Đúng là nếu không phải lòng người ấy thì cô sẽ không biết được thế giới này còn có thứ tình hay ho đến vậy. Khi dâng hết cho người ấy, chìm đắm trong tình yêu thì người ấy lại trốn tránh cô. Gặp người ấy, cô hỏi ngay không kịp để người ta né tránh: "Em yêu anh thật lòng mà anh không nhận ra sao?".
Người ấy vẫn lặp lại câu nói muôn thủa: "Chúng ta chia tay nhau thôi. Chứ như thế này mãi không được".

- Giờ anh biết là không được à? Hồi đầu anh nói thế nào?
- Khi ấy tôi mu muội, chúng ta vẫn kịp sửa chữa sai lầm mà.
Trước mắt cô mọi thứ bỗng tối sầm lại. Cô im lặng và nhìn chằm chằm vào mặt người tình mình. Người ấy thấy cô thẫn thờ trong đau khổ thì hỏi: "Cô có dám đi gặp một người không?".
Cô giờ đâu màng gì sống chết, cô muốn có anh ta suốt đời. Cô muốn sớm thoát khỏi gia đình và người chồng đang ngày càng chiều chuộng mình hơn. Cô nghĩ cách giải quyết tốt nhất là làm vợ người đàn ông này. Cô sẵn sàng thức khuya dậy sớm chăm sóc, sinh con cho anh ta, làm mọi việc anh ta thích. Nhưng giờ thì anh ta đã bỏ cô thật rồi. 
Cô ngẫm nghĩ không hiểu anh ta cho mình gặp ai. Hai người đèo nhau sang một bệnh viện chuyên điều trị cho bệnh nhân tâm thần ở ngoại ô thành phố. Anh chỉ cho cô một người phụ nữ đang ngồi bệt dưới sàn nhà. Người phụ nữ ấy đờ đẫn nhìn mọi thứ xung quanh, và luôn bị giám sát bởi một nữ hộ lý. Anh nói đó là vợ cũ của anh.
- Sao chị ấy lại bị bệnh? Chị ấy bị sốc chuyện gì vậy?
Người tình không trả lời thẳng mà hỏi lại cô:
- Nếu cô bị chó điên cắn thì lẽ nào cô cũng quay lại cắn nó à?.
Cô không thể hiểu nổi anh ta nói vậy là có ý gì.
Người đàn ông giải thích:
- Cô ấy ly dị tôi xong thì định lấy một người đàn ông khác. Nhưng mà hắn ta không chịu lấy cô ấy. Thế là đang yên đang lành trong một đêm cô ấy trở nên như vậy đấy.
- Anh dẫn em tới gặp cô ấy để làm gì?
- Tôi quan hệ với cô thoạt đầu là vì muốn biến cô giống như cô ấy. Nhưng sau này thích cô thật nên tôi đã không làm vậy.
- Tại sao?
- Thù hận không thể hóa giải được thù hận, chỉ có tha thứ mới hóa giải được thù hận. Tôi cũng nghĩ thoáng rồi, thôi cứ tha thứ sống cho thanh thản.
- Em không hiểu anh nói gì? Những chuyện này thì liên quan gì tới em?.
- Vì người làm cô ấy hóa điên không phải ai khác, chính là chồng cô.
Lưu Lê Doanh (Duyên Hải dịch)