CÚM A (H1N1) : 100 CÂU HỎI. (tiếp theo số trước)
12/ Có cần phải mang một mặt nạ hay không ?
Nếu chúng ta bị bệnh, tốt hơn, để bảo vệ những người chung quanh, mang một mặt nạ chống phóng thải (masque antiprojections) dùng một lần duy nhất (loại ngoại khoa), che phủ mũi và miệng. Cũng y hệt khi ta chăm sóc một người bị bệnh. Một cách tổng quát, cần dùng những mặt nạ này một cách đúng đắn, vứt bỏ chúng sau mỗi lần sử dụng và rửa tay ngay sau khi đã lấy chúng đi, bằng không nguy cơ lan truyền sẽ gia tăng hơn là được thu giảm. Nếu ta sử dụng những loại tấm chắn khác (mặt nạ bằng vải, khăn quàng…), chỉ nên sử dụng một lần, hoặc rửa chúng cẩn thận sau mỗi lần sử dụng.
13/ Phải rửa tay bao nhiêu lần ? Trong thời gian bao lâu và với xà phòng nào ?
Càng thường xuyên và cẩn thận chừng nào càng tốt chừng ấy, đặc biệt là trước các bữa ăn, trước khi ăn, trước khi đặt hay lấy đi các thấu kính tiếp xúc (lentille de contact). Phương pháp rửa là quan trọng : đó là sự phối hợp xoa xà phòng, cọ xát, giũ xả và làm khô (với một khăn lau dùng chỉ một lần), cho phép khử bỏ thật sự các mầm bệnh. Tốt hơn sử dụng xà phòng nước, vì những bánh xà phòng có thể bảo tồn virus.
Khi ra khỏi nhà, mang theo một dung dịch nước-cồn (solution hydro-alcoolique), được bán ở hiệu thuốc và các siêu thị và cọ xát các bàn tay với dung dịch này từ 20 đến 30 giây.
14/ Cần sử dụng loại khăn tay nào ?
Khăn tay giấy, ném ngay vào thùng rác sau khi sử dụng. Trái lại, lợi ích của khăn tay giấy “chống virus” dường như rất tương đối : lớp trung tâm được phết bởi một chất diệt virus có tác dụng trong 15 phút, nhưng chỉ một bộ phận của các virus là thật sự bị hủy diệt trong trường hợp các dịch tiết quan trọng.
15/ Những loại dung dịch nước-cồn (solution hydro-alcool) nào cần phải mua ?
Những dung dịch sát trùng ngoài da này, được sử dụng để vệ sinh các bàn tay khi chăm sóc bệnh nhân, tác động bằng tiếp xúc trực tiếp và cơ học. Trên nguyên tắc, tất cả chúng đều có hiệu quả trên các vi khuẩn và nấm, nhưng hoạt tính của chúng trên virus là bất nhất. Để đảm bảo một hoạt tính như thế chống lại virus cúm, Afssaps (Agence française de sécurité sanitaire des produits de santé) khuyến nghị mua những dụng dịch hay gel nước-cồn được trắc nghiệm theo đúng tiêu chuẩn, mà nồng độ tối ưu cồn nằm giữa 60% và 70% hay 520 và 630 mg/g. Nồng độ cồn phải được ghi rõ trên nhãn.
16/ Khi nào ta ta có khả năng làm lây nhiễm ?
Thời gian tiềm phục (durée d’incubation) của bệnh cúm (thời kỳ ngăn cách sự làm lây nhiễm bởi virus và sự xuất hiện của các triệu chứng) thường khoảng giữa 24 và 48 giờ trước khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên và khoảng 1 tuần sau.
17/ Bệnh kéo dài bao lâu ?
Nơi những người không ốm yếu, sự bình phục hoàn toàn sau một đến ba tuần. Những khó khăn hô hấp cấp tính kéo dài từ 5 đến 7 ngày ; những cơn ho nghiêm trọng và sự mệt mỏi cực kỳ có thể kéo dài lâu hơn. Nếu được cho ngay khi có những triệu chứng đầu tiên, các điều trị chống virus có thể làm giảm một nửa mức độ nghiêm trọng và thời gian của bệnh.
18/ Có nên giặt rửa quần áo thường xuyên hơn không ?
Không. Hơn nữa, nếu ai đó là những người thân cận của anh bị đau, không cần phải giặt rửa riêng quần áo lót. Có thể giặt rửa bằng máy hay bằng tay, cùng chung với quần áo lót của những người khác trong gia đình, với bột giặt thông thường. Để tránh sự lây nhiễm, mỗi thành viên của gia đình phải có quần áo lót riêng của mình, có khăn lau mặt riêng và bót đánh răng riêng.
19/ Những động tác có nguy cơ là gì ?
Không hôn hít, không bắt tay ; cùng lắm chỉ vỗ vào lưng, tóm lại phải chào hỏi từ xa. Nhưng không cấm cười ! Vậy ta tránh đụng chạm nhau, nhưng cũng tránh cho nhau mượn một chiếc bút, một cái ly hay một khăn lau ; tránh đặt tay nơi những kẻ khác đã đặt (nắm cửa, tay vịn cầu thang..) và tránh đặt những bàn tay này gần miệng.
20/ Những động tác hàng ngày nào để hạn chế những nguy cơ ?
Trường hợp anh chưa biết, phải rửa tay đều đặn bằng nước và xà phòng trong 30 giây, không quên cọ xát giữa các ngón tay, hoặc với một gel nước-cồn. Phản xạ này phải trở nên tự động lúc ra khỏi nhà cầu, trước khi vào bàn và khi trở về nhà. Hãy nghĩ đến tránh xa nếu người nào hách xì hay ho gần anh, đồng thời đừng quên che miệng và mũi. Và rồi thì, dầu trời mưa hay gió, hãy nghĩ đến thông khí căn hộ mỗi ngày và khử trùng đều đặn vài đồ vật (các nắm cửa, vòi nước, điện thoại, bàn phím máy vi tính..)
(xem tiếp số đến) (LE MONDE 5/11/2009)
3/ “ ĐỐI VỚI CÁC PHỤ NỮ CÓ THAI VÀ NHỮNG TRẺ EM NHỎ TUỔI, PHẢI THẬN TRỌNG ĐỐI VỚI MỘT VACCIN CHỨA NHỮNG CHẤT BỐ TRỢ ”
GS Marc Gentilini, chủ tịch danh dự của Viện Hàn Lâm Y Học, cựu trưởng khoa các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới của bệnh viện Pitié-Salpêtrière.
Hỏi : Trong mục đích nào ông đã thể hiện sự bài xích của ông đối với quy mô của chiến dịch chống virus H1N1 ?
G.S Marc Gentilini : Tôi đã muốn đặt lại vấn đề y tế công cộng này trong bối cảnh y tế toàn cầu : mỗi năm, một triệu người chết vì sốt rét, 25 triệu người chết vì sida trong 25 năm... Ở Pháp, hàng năm có 3000 đến 7000 chết vì cúm mùa,… Tôi không xem nhẹ cúm đại dịch này, và chắc chắn sẽ có những tử vong khác, nhưng tôi nghĩ rằng công luận cuối cùng sẽ chán sự nhồi nhét quảng cáo này. Những đe dọa tai họa sắp đến, không ngừng được loan báo, có thể làm rả ngũ công luận.
Hỏi : Những người nào đặc biệt phải được tiêm chủng ?
G.S Marc Gentilini : Tôi chống lại một chiến dịch tiêm chủng đại trà nhưng ủng hộ một tiêm chủng nhắm đối tượng (vaccination ciblée), nhằm vào những người có một bệnh liên kết và những trẻ hơn 2 tuổi, tức là những đối tượng quan trọng làm lan tràn virus. Nhưng phải thận trọng đối với một vaccin được chế tạo khẩn cấp và chứa những chất bổ trợ (substances adjuvantes), mặc dầu được biết rõ. Đó là lý do tại sao vaccin này không thể được khuyến nghị nơi các trẻ em dưới 23 tháng và nơi các phụ nữ có thai. Do đó, ta đã yêu cầu các phòng bào chế chuyên môn sản xuất các vaccin, chế tạo những vaccin mới không có chất bổ trợ. Việc mua ồ ạt các vaccin cho đất nước chúng ta là một biện pháp được căn cứ trên “ nguyên tắc thận trọng ”, nhưng phải nhận xét rằng 1 tỷ euro cho 94 triệu liều, đó là 3 lần số tiền tương đương hàng năm của cứu trợ nhà nước của Pháp đối với những chi phí y tế của các nước đang phát triển !
Hỏi : Những tiên đoán hiện nay về tiến triển biến dị khả dĩ của H1N1 ?
G.S Marc Gentilini : Các chuyên gia nghĩ rằng, trước mắt, sẽ không có sự biến đổi của virus. Nếu nó biến dị, nó có thể làm điều đó một cách tử tế, bằng một quá trình “ glissement ”, và tình thế vẫn có thể chế ngự được. Nhưng nếu sự biến dị được thực hiện dữ dằn hơn, bằng “ cassure ”, thì sự tiêm chủng và các thuốc chống virus hiện nay sẽ không có hiệu quả.
Hỏi : Với sự đến của cúm mùa, làm sao không lầm lẩn các triệu chứng của nó với một nhiễm trùng bởi H1N1 ?
G.S Marc Gentilini : Các triệu chứng của hai bệnh cúm gần giống nhau. Để nhận diện một cách chắc chắn virus H1N1, thầy thuốc điều trị phải thực hiện lấy bệnh phẩm nơi đường mũi họng để phân tích trong một phòng xét nghiệm sinh học chuyên môn. Trắc nghiệm tốn kém này cần 48 giờ.
Hỏi : Là chuyên gia lỗi lạc về các bệnh nhiễm trùng, những lời khuyên của ông là gi ?
G.S Marc Gentilini : Những người hơn 65 tuổi phải tiếp tục được bảo vệ chống lại cúm mùa bằng tiêm chủng đặc hiệu, và tiêm chủng chống phế cầu khuẩn (làm phát sinh các biến chứng hô hấp) cũng đuợc khuyến nghị. Về các nhóm trẻ tuổi có nguy cơ phát triển một thế nặng, tiêm chủng chống cúm A (H1N1) được chỉ định. Nhưng đối với các phụ nữ có thai và các trẻ nhỏ, tốt hơn là hãy chờ đợi một vaccin không có chất bổ trợ.(PARIS MATCH 24/9-30/9/2009)